WIELOPHANGING
Als alle wegen glad waren, hoefden auto's geen geavanceerde ophanging te hebben
In gesprekken over auto's gaat het meestal over het aantal PK's, de acceleratie van 0 tot 100 km en de haalbare topsnelheid, maar de ophanging van Jaguar is een essentieel onderdeel van zijn DNA.
Het is een nauwkeurig gebalanceerd compromis tussen het rijgenot van een auto (zijn vermogen om hobbels in de weg uit te vlakken) en zijn rijgedrag. In de moderne Jaguars van tegenwoordig is dit compromis echter door de continue evolutie van high-tech ophangingen tot een minimum beperkt.
Pete Davis, Jaguar's manager van Vehicle Dynamics, begon in 1986 aan de ophangingssystemen van Jaguar te werken. Heden ten dage worden subjectieve waarnemingen en objectieve metingen gecombineerd met de snelheid en het gemak van computerondersteund engineering (CAE). “Met computermodellen kunnen we fundamentele fouten vermijden,” aldus Pete. “Zo kunnen we snel een basisontwerp creëren dat correct en geschikt is. Dat geeft ons meer tijd om onze menselijke vaardigheden te benutten.”
Alle Jaguar-modellen beschikken tegenwoordig over uitzonderlijk stevige carrosserieën, waardoor de ophanging nauwkeuriger kan worden afgesteld. Het basisontwerp voor Jaguars ophanging, gevorkt aan de voor- en achterkant, is verwerkt in de XF- en XK-modellen en in de nieuwe XJ. “De XJ is de zesde keer dat we deze configuratie hebben aangepast,” vertelt Pete. “We begrijpen hoe de componenten op elkaar inwerken en hoe we ze voor ieder model moeten aanpassen. Het is een evolutieproces dat steeds met kleine stapjes vooruit gaat, en met elkaar maken ze een enorm verschil.”
Dit proces is cruciaal voor de 'Jaguar-factor', een favoriet onderwerp van Mike Cross, Chief Engineer Vehicle Integrity. “Er zijn fundamentele meetkundige functies die we op ieder model toepassen,” zegt hij. “Het is echt mogelijk om in een grafiek aan te geven hoe een Jaguar aanvoelt.” Tegelijkertijd wijzigen de fysieke eigenschappen van iedere Jaguar ook de dynamiek van de ophanging. “Iedere auto heeft zijn eigen, specifieke karakter met een gemeenschappelijke DNA,” voegt Mike hier aan toe. “De XK is duidelijk de meest sportieve, terwijl de XJ de meest comfortabele en geraffineerde auto is.”
Dit is waar de drie-eenheid van CAE, de objectieve analyse van Pete, en de ontwikkelingservaring van Mike van cruciaal belang worden bij het afstellen van de ophanging. Veel van hun werk heeft te maken met veren en schokdempers
Soepele veren bieden een zachtere rijbeleving, maar dit gaat ten koste van de beheersing van de carrosserie. Stuggere veren bieden een uitstekende carrosseriebeheersing, maar een scherpe rijbeleving. De juiste balans vinden is van vitaal belang en veel hangt hierbij af van de rol die de auto heeft. De voorvering van de XKR is bijvoorbeeld 38 procent stugger dan op een standaard XK, wat niet alleen de grotere massa van de supercharged motor, maar ook het sportieve karakter van de XKR onderstreept.
De schokdempers beheersen de kinetische energie van de vering en beperken het onaangename doorveren bij hobbels in de weg. De XFR, XKR en nieuwe XJ maken gebruik van Jaguar’s adaptieve dynamiek met elektronische demping: Een continu variabel systeem dat de carrosserie- en stuurbewegingen van de auto honderd keer per seconde analyseert, waarna de demping wordt afgesteld op zowel het wegoppervlak als de rijstijl van de bestuurder. Het is net alsof er een miljoen ouderwetse dempers onder de motorkap zitten, en dat betekent dat bestuurders van een Jaguar hun auto nu kunnen aanpassen aan alle omstandigheden, of zelfs aan hun eigen stemming.
“In het vorige systeem hadden we 81 variabelen,” licht Pete toe. “Nu meten we alleen al voor de demping 890 parameters, en elk van deze parameters moet individueel worden afgesteld. Maar het systeem heeft ons in staat gesteld om het aantal vaardigheden van iedere auto uit te breiden.”
Gedurende dit hele proces moet het team van Vehicle Dynamics ervoor waken dat iedere Jaguar zijn speciale karakter behoudt. “Met de elektronica kunnen we de auto krachtiger maken zonder afbreuk te doen aan zijn authenticiteit,” zegt Mike. “Een Jaguar mag nooit kunstmatig aanvoelen. Het zoeken naar de juiste combinatie van prestaties en comfort wordt er niet eenvoudiger op, maar dat is wat dit werk zo boeiend maakt. Bovendien is het erg bevredigend wanneer alles op z'n plaats valt.”